Strona Olsztynka

zaawansowane
baner BIP
baner Olsztynecki Budżet Obywatelski
baner Projekty Unijne
baner Olsztynek na facebook-u
baner Kanał Gminy Olsztynek na YouTube
baner Dziennik Ustaw / Monitor Polski
baner http://olsztynek.e-mapa.net/
baner Młodzieżowy Festiwal Filmowy Moja Przestrzeń
baner Miejski Dom Kultury
baner Elektroniczna Skrzynka Podawcza
baner 100 lat Skansenu w Olsztynku
baner
stat4u
grafika
Bańska Szczawnica (Słowacja)
Wprowadzono: 22-01-2013  Krzysztof Miller

Współpraca z Bańską Szczawnicą

Porozumienie o partnerstwie pomiędzy Gminami Olsztynek
i Bańską Szczawnicą (Republika Słowacka, 9 września 2005)
www.banskastiavnica.sk 

W listopadzie 2003 Olsztynek za pośrednictwem Urzędu Marszałkowskiego nawiązał kontakt z Departamentem Integracji Europejskiej i Współpracy z Zagranicą w Bańskiej Bystrzycy (Słowacja). Już w marcu otrzymaliśmy list intencyjny  z Bańskiej Szczawnicy z propozycją ustalenia warunków dalszej współpracy jako miasta partnerskie. W czerwcu delegacja z Olsztynka odwiedziła Bańską Szczawnicę a delegacja z tego miasta uczestniczyła w uroczystościach związanych z 645-leciem Olsztynka (9-11 lipca). We wrześniu 2005 r. podczas obchodów Salamandrowych Dni w Bańskiej Szczawnicy podpisano porozumienie o współpracy. W skład delegacji weszli przedstawiciele władz oraz organizacji pozarządowych. „Dni Olsztynka 2006" to ponowna wizyta słowackiej delegacji, w trakcie której ratyfikowano wrześniową umowę. W sierpniu tego samego roku w Międzynarodowym Festiwalu Różnych Form Artystycznych Cap a'l'Est Festival w Bańskiej Szczawnicy wziął udział olsztynecki Teatr „między innymi" ze spektaklem ulicznym „Strach na wróble". W maju 2007 roku goście ze Słowacji uczestniczyli w obchodach 110-lecia Ochotniczej Straży Pożarnej, natomiast w czerwcu delegacja z Olsztynka wzięła udział w Szczawnickim Festiwalu Folkloru. W 2009 roku delegacja ze Słowacji uczestniczyła w obchodach jubileuszowego święta naszego miasta podczas Olsztyneckiej Majówki. We wrześniu 2010 roku przedstawiciele z naszej gminy wraz z bractwem wzięli udział w Salamandrowych Dniach.

Bańska Szczawnica (słow. Banská Štiavnica, węg. Selmecbánya, niem. Schemnitz) – miasto w kraju bańskobystrzyckim, w powiecie Bańska Szczawnica w Słowacji.

Bańska Szczawnica należy do najstarszych i najbardziej znaczących miast górniczych w Europie. W średniowieczu było najważniejszym miastem górniczym Węgier. Wydobycie i przetwórstwo znacznych ilości złota, a następnie i srebra, stanowiło przez kilka wieków o jego znaczeniu i zamożności jego obywateli.

Pierwsza osada górnicza – gród otoczony glinianym wałem – znajdowała się na wierzchołku wzgórza Glanzenberg, gdzie rudonośne żyły wychodziły na powierzchnię i mogły być eksploatowane metodami odkrywkowymi. Powstała ona zapewne już w XI w. Pierwsza pisemna wzmianka o wydobywaniu cennych metali w tej okolicy pochodzi z 1156 r., a nazwa miasta pojawiła się w źródłach pisanych po raz pierwszy w 1217 r. Dzisiejsze miasto zostało założone na przełomie XII i XIII stulecia u wylotu dwóch dolin, u stóp wzgórz Glanzenberg i Paradajs. Już w pierwszej połowie XIII w. miało dwa duże, romańskie kościoły. Prawa miejskie i królewskie nadania górnicze miasto otrzymało prawdopodobnie już przed rokiem 1255. Oryginały tych nadań nie zachowały się, niestety, do naszych czasów i znamy je jedynie z odpisów pochodzących z 2 połowy XV w.

Bańska Szczawnica należała do protestanckiej ligi siedmiu miast górniczych (heptapolitana), stanowiła też jedno z najważniejszych centrów reformacyjnych na terenie Węgier.

Pierwszymi górnikami i hutnikami byli głównie Niemcy, przybywający z Tyrolu i krajów saskich, a następnie z czeskiej Kutnej Hory. Przynieśli oni ze sobą oryginalne metody prowadzenia prac górniczych i potrzebne narzędzia, a także organizację gwarecką, zwyczaje, nazewnictwo itp. Wydobycie prowadzono poprzez ręczne drążenie – za pomocą dłut i młotów lub oskardów – poziomych lub ukośnych sztolni w zboczach okolicznych wzgórz, podążających następnie za przebiegiem żyły rudonośnej. Urobek przerabiano częściowo na miejscu, częściowo zaś eksportowano. Maksymalny rozwój tego prymitywnego górnictwa przypadł na XV w.

W XVI w. nastąpił znaczący regres wydobycia. W miarę wyczerpywania się złóż, konieczne było sięganie coraz dalej w głąb ziemi, co znacząco podnosiło koszty produkcji i obniżało zarobki górników. Dochodziło wśród nich do coraz częstszych wzburzeń i protestów. W latach 1525-1526 wybuchło tu pierwsze wielkie powstanie górników, które rozszerzyło się także na inne ośrodki górnicze na Węgrzech. Do tego doszło zagrożenie tureckie: Turcy, po zajęciu w 1541 r. Budy, skierowali swą uwagę właśnie na bogate miasta górnicze. Bezpośrednie zagrożenie trwało prawie do końca wieku i ustało dopiero po odebraniu Turkom Nowogrodu.

Górnictwo w Bańskiej Szczawnicy odżyło dopiero w XVII w. i od tego czasu przez ponad dwa stulecia znów przodowało w rozwoju techniki. W 1627 r. tu po raz pierwszy zastosowano proch do prowadzenia prac strzelniczych w podziemiach kopalń. Dla celów górniczych w całej okolicy wybudowano znaczącą sieć sztucznych zbiorników wodnych, zwanych tu z niemiecka "tajchami", oraz kanałów doprowadzających wodę do napędu pomp, odwadniających poszczególne sztolnie. Największe wydobycie zanotowano w roku 1690, kiedy to z miejscowych kopalń uzyskano 29 ton srebra i 605 kg złota.

W 1735 r. Samuel Mikovíni założył w Bańskiej Szczawnicy pierwszą szkołę górniczą na Węgrzech. W 1763 r. szkołę przekształcono w Wyższą Szkołę Górniczą, a w 1770 r. w Akademię Górniczą - pierwszą wyższą szkołę górniczą w Europie i najstarszą dziś wyższą uczelnię techniczną na świecie.

Zabytki

W centrum miasta znajduje się plac Świętej Trójcy z kolumną o tej samej nazwie. W pobliżu znajduje się muzeum mineralogiczne. Stary i nowy zamek są dziś muzeami.

Atrakcję stanowi skansen w kopalni przez który prowadzi XVII-wieczna trasa górnicza, a także kopalnia Glanzenberg znajdująca się pod centrum miasta.

11 grudnia 1993 średniowieczne miasto górnicze zostało zapisane na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Powierzchnia                             35,00 km²

Położenie                                   48° 27' N 18° 54' E

Wysokość                                  600 m n.p.m.

Ludność (2005)
liczba ludności                           10 674

Nr kierunkowy                          +421-45

Kod pocztowy                          96901

Tablice rejestracyjne                  BS

ikonka fb
PDF
DRUKUJ
POWRÓT
ZGŁOŚ
NIEŚCISŁOŚĆ
1
2
3
4
5
6